Tekst: Jaap Maas
Juist door erover te zingen, laten we zien dat er een tegenbeweging is
Op een warme dinsdag in juli trekken we naar Amsterdam. Om precies te zijn naar Plantage Dok, een ontmoetingsplek, kunstgemeenschap, volkskeuken en podium in de Plantagebuurt. Maar ook de plek waar de band Dishes repeteert en enkele leden wonen. De muziek van Dishes beweegt ergens tussen punk, powerpop en melodieuze indie, maar de band laat zich niet makkelijk in één hokje plaatsen. Onder de aanstekelijke melodieën zitten teksten over activisme, sociale strijd, feminisme, Palestina en de wereld om hen heen. Het is muziek die niet wegkijkt, maar juist probeert vast te leggen wat er gebeurt. Voor dit interview spreken we met Shireen van Dorp (zang en teksten) en Jurre Verhoog (gitaar en productie) over het ontstaan van de band, hun muzikale achtergrond, het schrijfproces, activisme en de keuzes die ze maken als band.
Laten we beginnen bij het begin: hoe is de muziek van Dishes ontstaan?
Shireen: We waren [voor corona red.] vooral aan het zoeken naar wat voor muziek we wilden maken, maar misschien nog meer naar wat we juist níet wilden maken. Ik had behoefte aan iets anders. We kwamen uit die punk- en hardcorehoek, maar moesten nog uitzoeken waar we precies naartoe wilden. Ik had wel zoiets van: het mag best iets poppier, maar ik wist ook niet precies wat.
Jurre: We waren gewoon dingen aan het proberen. Er zaten wel ideeën tussen waarvan je dacht: hier zit iets in. Maar we kregen het niet helemaal omgezet naar liedjes die af waren. We vonden de flow niet helemaal.
Hoe heb je hier dan toch een vervolg aan gegeven?
Shireen: Erik was toen naar Amsterdam verhuisd, waardoor we elkaar veel meer zagen [Erik en Shireen zijn partners red.]. Toen begon hij riffs te schrijven.
Jurre: Dat werkte goed, omdat Erik drummer is. Hij speelt wel gitaar, maar niet als eerste instrument. Daardoor heeft hij die liefde voor simpele riffs. Toen zijn we eigenlijk opnieuw begonnen.
Veel mensen plakken verschillende labels op jullie muziek: powerpop, punk, postpunk. Hoe kijken jullie daar zelf naar?
Shireen: Het maakt mij eigenlijk niet zo veel uit. Ik vind het juist leuk waar mensen mee komen. Maar de kern is denk ik dat we gewoon punk zijn. Niet alleen muzikaal, maar ook door hoe we dingen organiseren. Het DIY-gedeelte. We organiseren dingen zelf, we maken dingen zelf. Dat zit echt in onze achtergrond.
Jurre: Het is ook gewoon onze geschiedenis.
Shireen: Ik ben echt opgevoed door de kraakbeweging. Daar heb ik ontzettend veel geleerd. Er werden daar ook veel punkshows georganiseerd. Ik had daar altijd veel bewondering voor: mensen die met geleende spullen toch iets moois konden neerzetten.
Jurre: Bij mij ging dat anders. Bij mij kwam het via bandjes met schoolvrienden. Later ging ik zelf ook gekraakt wonen en kwam ik meer in het activisme terecht. En dan wordt dat vanzelf je wereld.
Je schrijft nu ook bijna alle teksten voor Dishes?
Shireen: Ja, op één nummer na. Kim [gitaar en backing vocal red.] heeft de tekst voor het nummer Punchline geschreven.
Jurre, jij maakt vaak de eerste muzikale schetsen. Hoe werkt dat proces tussen jullie?
Jurre: Als ik een demo maak, weet ik vaak precies hoe de architectuur van het nummer in elkaar zit. Maar dat vertel ik niet per se aan Shireen als ik het in de appgroep zet. Ik stuur gewoon: “Ik heb een demootje.”
Dan gaat Shireen ernaar luisteren, zonder enige toelichting. Ze heeft een heel hoge lat als het gaat om originele melodielijnen. Soms heb ik een nummer in mijn hoofd als: dit is het couplet, dit is het refrein, dit is de brug. En dan maakt Shireen er iets totaal anders van. En dat is vaak juist geniaal. Daarom wil ik haar eerst de kans geven om het nummer op haar eigen manier te horen.
Hoe werkt dat dan met de teksten? Begin je met de muziek of met woorden?
Shireen: Meestal begin ik met de melodie. Ik heb eerst de vorm een beetje helder. Soms hoor ik ineens een woord of denk ik: misschien gaat dit hierover. Eerst zijn het geen echte woorden. Dan zing ik gewoon klanken, “lalala”, “dadada”, gewoon voelen waar iets zit. Ik maak dan een demo voor mezelf met alleen mijn zanglijnen zonder tekst. Die luister ik vervolgens heel vaak. En op een gegeven moment denk ik: oh, dit is de hoek. Dit kan het zinnetje zijn. Dat is het aanknopingspunt. Het gekke is: ik ben heel traag in het begin. Niet omdat ik het moeilijk vind om melodieën te vinden, maar omdat ik mezelf er moeilijk toe kan zetten om ermee te beginnen. Maar als ik eenmaal dat punt bereik waarop ik denk ‘ja, dit is het’, dan gaat het supersnel. Dan schrijf ik de rest soms in een half uur.
De plaat staat vol met onderwerpen die zwaar kunnen voelen. Denk je dat de keuze voor mineur en melancholie ook bepaalt welke verhalen je vertelt?
Jurre: Ja, misschien wel. Het voelt voor mij natuurlijk om die dingen in mineur te schrijven. Dat is ook een uitdrukking van hoe ik me vaak voel. Het zijn de dingen waar je naartoe neigt. Het is niet dat ik bewust denk ‘nu schrijf ik een donker nummer’.
Shireen: En toch vind ik sommige nummers helemaal niet zwaar. Bijvoorbeeld Pushback. Daar zit juist ook iets in van: je kunt iets doen.
Op de plaat komen grote thema’s terug: AI, oorlog, Palestina, machthebbers en onderdrukking. Wat willen jullie uiteindelijk vertellen? Is het vooral hoop of wanhoop?
Shireen: Ik denk dat het ergens tussen een soort dystopisch fatalisme en hoop in zit. Ze maken onze wereld kapot, ze proberen het in ieder geval. Maar ze doen het niet ongezien. Wij zien het. Ook de mensen die bezig zijn met activisme en proberen tegenwicht te bieden, zijn niet ongezien.
Jurre: Ik vind het juist hoopvol dat je muziek maakt over die dingen. Dat je samenkomt en dat je mensen verbindt. Als muziek een soundtrack kan zijn die mensen inspiratie geeft of erkenning voor de strijd die ze voeren, dan is dat een waardevolle bijdrage.
Denk je dat muziek tegenwoordig een belangrijke stem is om dit soort verhalen te vertellen?
Shireen: Ja, zeker. Het is onderdeel van onze eigen media. Het is een spreekbuis. Ik heb het altijd mooi gevonden om muziek te ontdekken die ergens over gaat. Muziek waarin echt iets wordt gezegd.
Jullie hebben allemaal drukke levens. Hoe vinden jullie de balans tussen Dishes, opnemen en touren?
Shireen: Soms lukt dat. Maar het is wel eerlijk om te zeggen dat we allemaal drukke levens hebben. We zijn niet altijd fysiek in Nederland aanwezig (zowel Erik als Shireen zijn freelance tourmanager red.). We hebben ook twee mensen in de band met kinderen, die allemaal verantwoordelijkheden hebben. Dus we moeten er misschien gewoon vanuit gaan dat Dishes een band is die mooie dingen maakt en die dat soms op een podium laat horen.
Jurre: We willen natuurlijk heel graag spelen. Maar we hebben de afgelopen tijd ook veel gepraat over hoe we dat precies willen doen en hoeveel druk dat op iedereen legt. Ik denk dat we nu beter weten wat de band is en wie we zijn. Er is meer ontspanning gekomen.
Wat is de band dan volgens jullie?
Shireen: Een band die gewoon hele goede platen wil maken. We willen mooie dingen maken. En als het eruit komt en het kan en we vinden een plek, dan spelen we graag live.
Hoe ziet de toekomst eruit?
Shireen: We hebben nu gepland dat we in de herfst weer samenkomen om nieuwe muziek verder af te schrijven en op te nemen. En ik denk dat we het zo gaan aanpakken. Kijken wat we in een bepaalde periode kunnen doen. Dat kan nieuwe muziek maken zijn. Dat kan optreden zijn. Maar er zullen ook periodes tussen zitten waarin we minder actief zijn door onze levens. En ik denk dat we dat inmiddels meer hebben geaccepteerd.
Dishes is geen band die zich laat opjagen door verwachtingen van de muziekindustrie, publiek of individuele ambitie. De kracht zit juist in de ruimte die ze elkaar geven: ruimte om muziek te maken, om teksten te schrijven, om ideeën te laten groeien en om onderdeel te blijven van een bredere DIY-gemeenschap. De band zoekt niet per se naar de grootste podia, maar naar plekken waar muziek nog iets kan betekenen. Waar mensen samenkomen, luisteren, dansen en zich herkennen. Zoals Shireen het eerder in het gesprek omschrijft: muziek kan een soundtrack zijn voor de strijd die mensen voeren. En misschien is dat precies waar Dishes het meest tot zijn recht komt.
De plaat DRAMA (Subroutine Records SR135) is te krijgen via dishes.bandcamp.com.
