Tekst: Stéphan Lam
Foto: Stéphan Lam
Een icoon op repeat
Joydifashion, wat is dat?
Op een festival droeg ik een variant van een Joy Division T-shirt. Ik zag een vrouw met een Joy Division T-shirt en we maakten een selfie. Vanaf toen ben ik mensen met dit soort shirts gaan fotograferen. Niet alleen het origineel, maar ook alle varianten die gemaakt zijn. En dat zijn er veel! Ik heb het project JoyDifashion genoemd. Ik geloof trouwens niet dat ik die woordspeling zelf bedacht heb.
Waarom dit shirt, en geen Iron Maiden shirt ofzo?
Omdat de hoes van het album Unknown Pleasures misschien wel het meest iconische hoesontwerp ooit is. De ontwerper, Peter Saville, gebruikte op aanwijzen van de band een afbeelding van radiogolven uit The Cambridge Encyclopedia of Astronomy. Ik vind het intrigerend hoe een hoes uit 1979 met 80 lijntjes tot op de dag van vandaag zoveel impact maakt.
Dit T-shirt koop je toch gewoon bij de Hennes & Maurits? Snappen mensen wel met wat voor shirt ze rondlopen?
Het zal je verbazen. Slechts één keer kwam ik een meisje tegen die geen idee had. Zelf begon ik een keer te mansplainen tegen de moeder van een jongetje. ‘Natuurlijk kennen we de band’, zei ze terecht. In Rotterdam sprak ik zelfs een man die Joy Division live had gezien.
Je fotografeerde ook enkele tatoeages, die tellen dus ook voor je project?
Dat zijn de échte he! Ik was bij een optreden van Peter Hook (de bassist van Joy Division) en toen kwam ik een man tegen met zo’n tattoo op zijn arm. Vond hij leuk. Later zag ik hem ineens achter het drumstel zitten.
Je hebt ook J. Mascis van Dinosaur Jr. vastgelegd met een Jaws-variant, zag ik.
Na een solo-optreden in Rotown vroeg ik aan Mar, destijds podiummanager, of ik backstage een foto mocht maken van de zanger. Dat mocht, maar eigenlijk had hij er geen zin in. Het moest daarom snel, zonder gedoe. Backstage aangekomen toonde ik hem mijn insta met mijn JoyDifashion-foto’s en vertelde kort het idee. Daarna maakte ik de foto. Achteraf hoorde ik dat hij serieus had overwogen mij op mijn bek te slaan. Uiteindelijk is het niet echt een beste foto geworden.
Levert het verder goede reacties op?
Ik kreeg een keer een klacht dat de foto niet snel genoeg op instagram stond. Nu vertel ik altijd dat ik lui ben en dat het jaren kan duren. En dat gebeurt ook. In de krochten van mijn archief op mijn smartphone en camera staan zat vergeten JoyDifashion-foto’s. Ik vraag trouwens altijd of iemand op de foto wil. Een paar keer kreeg ik terug: ‘Alweer?’ Dan bleek ik die persoon een jaar eerder op hetzelfde festival al eens vastgelegd te hebben. Ook vrienden reageren leuk. Die gaan dan spontaan ook foto’s maken en sturen ze naar mij op. Maar dat telt niet. Ook ingezonden selfies tellen niet. Mijn regel is dat ik zelf de foto maak.
Je schiet mensen ook op straat aan toch?
Waar dan ook. Ik kom het shirt overal tegen. Of het nu Japan, Nicaragua is of Belgie of Zweden. Het shirt is universeel. En het gebeurt zelden dat iemand niet op de foto wil. Een enkeling weigert. Soms los ik het dan op door te vragen of ze hun gezicht willen afschermen. Soms maak ik de foto met mijn smartphone, maar gelukkig heb ik vaak mijn camera bij me. Die foto’s zijn beduidend beter
Hoeveel Joydifashion foto’s heb je er inmiddels gemaakt?
Ik denk zo’n 150. Er staan er minimaal 100 op mijn website.
Ga je door?
Als fotograaf doe ik natuurlijk meer dan dit ene project. Maar omdat ik toch graag portretten schiet kan ik dit niet laten. Soms denk ik erover om een ander bandshirt te kiezen. Bijvoorbeeld Goo van Sonic Youth, daar zijn ook varianten op. Stiekem maakte ik een keer een begin aan Type O Negative-shirts. Eén van mijn favoriete bands. Maar het ontwerp van Peter Saville blijft mij toch steeds boeien. Ik kan het niet laten.
