Tekst: Jeroen Dijkema
Met The Lizard Train naar het einde van de wereld
De underground gitaarrockscene uit de jaren ’80 van de vorige eeuw was niet voor één gat te vangen. (Hardcore) punk, 60s psychedelica, folk(rock), garagerock, hardrock, bezeten country(rock) en pure (jangle) pop in een tijd van economische tegenspoed en kitscherige, pompeuze mainstreammuziek inclusief flamboyante uitdossingen. Jonge gastjes en meisjes smeten al hun invloeden door de gehaktmolen en voilà... In deze editie van Bukblad duik ik in één van de betere godvergeten gitaarbands uit Australië van de tweede helft jaren ’80 en begin jaren ’90 die naadloos past in deze trend: The Lizard Train.
Wie al met slechts de kleine teen in de alternatieve gitaarrockpoel zit, weet dat wat uit Australië komt bovendrijven, net even een tikkeltje gevaarlijker is dan het gros. Net wat ruiger, net wat smeriger, net wat valser, net wat meer emotioneel bedorven dan de rest van de wereld. Wie weet wat er in het modderige water, het bier of de drugs zit daar down under? Of misschien is het simpelweg de grootte en het isolement van het continent en het feit dat een deel van de bevolking afstamt van gevangen uit Europa.
Afijn, voer voor sociologen. The Lizard Train misstaat niet in het rijtje illustere en linke Australische bands zoals… (vul zelf een aantal van je favoriete Australische bands uit de jaren ’80 in). The Lizard Train werd in 1985 opgericht in Adelaide, een grote stad aan de zuidkant, door Chris Willard (gitaar, lead vocalen), Phil Drew (gitaar, vocalen), Shane Bloffwitch (bas, vocalen) en David Creese (drums, vocalen).
Als de acid ‘dropt’
In 1986 volgt het eerste wapenfeit, de vier nummers tellende EP ‘Thirteen Hour Daydream’ op het Australische Greasy Pop Records. Qua looks en sound past dit fijne debuut bij de Californische Paisley Underground beweging begin jaren ’80, minus de countryrockinvloeden. Met name de scherpe psychedelische gitaren en de vocale overgave van de vroegere The Dream Syndicate zijn een ijkpunt. Anders dan die band zijn de songs compacter en heavier. De EP geeft direct gas met ‘Explosion in a room’. Twee rauwe gitaren buitelen uitwaaierend om elkaar heen gesteund door een oerwoud-ritme en stuwende bas. ‘Something gone wrong in that room’, zingt Willard vol overgave. ‘That Chain Lightning’ voert het tempo nog wat verder op. Met het prachtige en harmonieuze ‘Seventh Heaven’ laat The Lizard Train zich van een gevoeligere kant horen. De EP eindigt met de heftige psychedelische rock van ‘When The Acid Drops’ (gitarist Willard speelde overigens eerder in een band die Acid Drops heette). Zo psychedelisch en losgeslagen als op deze EP zou de band in de toekomst nog maar sporadisch klinken.
Slippery
De EP trekt ook de aandacht in Europa, waardoor de band in 1987 voor het eerst op tour gaat buiten Australië. Zo staat The Lizard Train op zondag 20 september 1987 op de planken van de Vera in Groningen. In diezelfde maand verschijnt het eerste album ‘Slippery’, gestoken in een abstracte, wat anonieme hoes. De plaat is even slikken voor de liefhebbers van het ruige psychedelische gitaarfeest van de eerdere worp. De plaat is minder rauw en overdonderend. Daarvoor in de plaats een beter uitgekristalliseerde sound, meer een zacht-hard dynamiek en betere licht-psychedelische jangle popliedjes zoals het openingssalvo ‘Nude on Fire’, ‘Ever Been There’ en even verderop ‘Who Hates You’ en de single ‘Beauty Underground’. Willard zingt fijnzinniger, maar vliegt soms vocaal nog steeds wat onbehouwen en dramatisch uit de bocht. Voor mij is dat deels de charme van deze band die op andere momenten juist weer verrassend harmonieuze samenzang laat horen. ‘Why does it end up that I lose? That I never win’, vraagt Willard zich af in ‘Who Hates You’. Tekstueel is een ‘Slippery’ een duister album over (zelf)moord en de dood, depressiviteit, verlies, liefde en haat. File under: ergens tussen je The Gun Club, The Sidewinders, Angst en Cheater Slicks LP’s.
Trein dendert door naar summum, maar verliest onderweg passagier
‘Slippery’ is de opmaat en blauwdruk naar volgens de aficionado’s het beste album ‘The Ride’, uitgebracht in 1990 op wederom Greasy Pop Records en waarop de groep inmiddels gedecimeerd is tot trio (gitarist Phil Drew werd doodleuk gevraagd de band te verlaten, want de rest kon ‘m niet meer verdragen). We zijn dan nog steeds een jaar verwijderd van The Year Punk Broke (iets met Seattle en zo). Met een gitarist minder, maar een gezonde dosis kapsones rijker opent het album overtuigend met de punky meezinger ‘She Gets Me’ (inclusief ‘oh oh oh’s’). In een eerlijkere wereld zou dit een grote hit in de alternatieve muzieklijsten zijn geweest. Er wordt zelfs een 12inch uitgebracht van het lied vergezelt met drie non-album liedjes. ‘Love at light speed’ houdt vervolgens de vaart erin á la Moving Targets en latere Hüsker Dü. Die invloeden horen we vaker terug op dit album (zoals op ‘Bodyguard’ en ‘Motorcycle of Love’). ‘Nirvana’ is weer een voorbeeld van een prachtige hard-zacht ballade met samenzang waar de groep patent op heeft. Verrassend is ‘L.I.P.’, dat klinkt als een nogal onsubtiele maar niet onplezierige wijze ode aan het baanbrekende New Yorkse experimentele synth punk duo Suicide, waarin ze een typisch motiefje van die legendarische band verbinden aan stevige gitaarrock.
Kom maar op met die wah wah
Ondanks de grotere interesse in independent gitaarrockbands na de doorbraak van de Seattle bands, blijft commercieel succes uit voor de band. De groep laat zich niet van de wijs brengen en in 1992 verschijnt het korte, wat onevenwichtige, grotendeels hard rockende derde album ‘Get Yer Wah Wahs Out’ (de titel een knipoog naar een liveplaat van The Rolling Stones en het vervormende, jankende effectpedaal) op Shagpile, onderdeel van Shock records. Gitarist Willard eigent zich op album ‘The Ride’ al de bijnaam ‘Wah wah’ toe, maar doet het op die plaat nog geen eer aan. Dat wordt op GYWWsO met opener ‘Such a nice girl’ direct rechtgezet. Rollende drums, een vette smerige fuzz-riff zijn de opmaat voor het waarschijnlijk het ruigste nummer dat de groep ooit opnam en waarin de wah-wah welig tiert. Als ‘Touch me I’m Sick’ van Mudhoney je ding is, dan knalt deze song je kop er in één keer af. Sowieso zijn de gitaren op deze plaat meer naar voren gemixt en wordt er rijkelijk gesoleerd en het wah wah-pedaal ingetrapt, perfect aansluitend op andere bands die op dat moment noisy gitaarsongs koppelden aan intense solo’s (zie Dinosaur jr of Screaming Trees). Het spannende ‘Nervous’ laat het hoge adrenalineniveau moeiteloos vast. ‘Cold Outside’ kenmerkt zich door weer een Suicide-achtig motiefje. Er valt weer genoeg te genieten op deze plaat.
Kleine cultstatus
‘Get Yer Wah Wahs Out’ was mijn eerste plaat van The Lizard Train en is wat mij betreft niet helemaal exemplarisch van wat daarvoor kwam, hoewel het onmiskenbaar dezelfde band is. De plaat markeert een duidelijke muzikale verandering naar beter geproduceerde maar ook iets plattere alternatieve gitaarrock typisch voor de eerste helft van de jaren ’90. Voor mij mist het de gekte en het speciale van de eerste platen. Want hoewel mijn reis met The Lizard Train hier stopt, verschenen er alleen op cd nog een EP (‘Couch’ uit 1993, met onder andere een wat belegen heropname van ‘Seventh Heaven’) en album (zwanenzang ‘Everything Moves’ uit 1995, geproduceerd door Steve Albini). Deze titels ken ik niet goed genoeg om er lang bij stil te staan. Ze namen nog video’s op voor de singles ‘The Fire That Melts You’ en ‘It All Came From Nothing’, misschien in de hoop het alternatieve MTV-publiek te bereiken (tevergeefs). Je kunt de video’s terugvinden op YouTube. Ze klinken veelbelovend genoeg om opnieuw op The Lizard Train te hoppen en de hele rit uit te zitten. Hoewel de band in Australië een kleine cultstatus geniet (Spencer P. Jones was bijvoorbeeld groot fan) is er helaas bar weinig informatie te vinden over de band op schrift en online. De discografie van de band is vrij eenvoudig en voordelig te krijgen. Doe jezelf en de band een plezier en neem The Lizard Train naar het einde van de wereld.
