Tekst: Edwin Timmers
Foto: Jonas Sars
Het nieuwe Normaal is N.E.P.
Wat is Stroomhuis zonder huis? Het antwoord is N.E.P., de stichting die kort na de brand van 17 oktober 2024 werd opgericht. N.E.P. zet de activiteiten van Stroomhuis voort op tijdelijke locaties én werkt samen met de gemeente en andere partijen hard aan de realisatie van een nieuw pand. Rosalie Braamkolk, Rosa Hanssen en Gorbatsjov (de huiskat) bevonden zich in Stroomhuis toen de brand aan zijn vernietigende werk begon. Dankzij Gorbatsjov kwamen ze op tijd weg. De aanleiding om met Rosalie over de actuele toestand omtrent Stroomhuis in gesprek te gaan, is haar afstudeerproject aan de Design Academy.
De afkorting N.E.P. staat voor Nieuw Eindhovens Peil, een naam die speelt met N.A.P. (Normaal Amsterdams Peil). Want waarom alles afmeten aan Amsterdam? Tornen aan standaarden, normen en dagelijkse gewoontes, dat is waar Stroomhuis voor stond en N.E.P. voor staat. Rosalie was een van de oprichters van de stichting: “Het idee ervoor bestond al, maar twee weken na de brand hebben we het concreet opgepakt. Ik was zestien toen ik kennismaakte met Stroomhuis; tien jaar later brandde het af. Voor de brand was het natuurlijk een speeltuin. Na de brand begon er een rollercoaster: de Dutch Design Week, de fundraiser, de gesprekken met de gemeente. Tachtig procent van alles wat ik het afgelopen jaar deed was Stroomhuis. Deels vanwege het rouwproces, want Stroomhuis is een wezenlijk onderdeel van wie ik ben.” Ze haalt een keer diep adem. “Ik probeer het minder te doen.”
Het is een genot om Rosalie te horen vertellen over Stroomhuis, N.E.P. en haar afstudeerproject. Ze vertrekt vanuit de huidige
geopolitieke spanningen en zoomt vandaaruit in op Eindhoven, haar stad zoals die nu is en zoals die zich mogelijk gaat ontwikkelen door toedoen van bewegingen op het wereldtoneel. Velen zien ASML als het belangrijkste bedrijf van Europa. Wat betekent de ongekende groei van dit bedrijf voor Eindhoven? Dergelijke vragen durft Rosalie zich te stellen. Wat betekent die groei voor het culturele klimaat van de stad? Moet Stroomhuis, als een plek voor het laten bloeien van vrije creatieve energie van de huidige en komende generatie jongeren, daar niet een wezenlijk onderdeel van uitmaken?
Haar afstudeerproject culmineerde in een maquette van een Nieuw Eindhovens Pandje (ook N.E.P.) oftewel het nieuwe Stroomhuis. “Zal ik gewoon een rondleiding geven?”, zegt ze als we naar de maquette lopen.
“De basis voor het gebouw bestaat uit zeecontainers. Containers zijn modulaire eenheden waarmee een gebouw is te realiseren dat zich aan de makers aanpast. Zo ging dat in het oude Stroomhuis ook. Daar konden we met de ruimte spelen – door bijvoorbeeld een muur uit te breken of een zeecontainer naar binnen te schuiven – om zodoende die ruimte aan onze wensen aan te passen. In een nieuw Stroomhuis van steen is die speelruimte verleden tijd; daarin zouden de gebruikers zich aan het gebouw moeten aanpassen. Met een modulaire bouw van containers blijft die speelruimte bestaan.” Later in het gesprek zal blijken dat de zeecontainer ook een strategische keuze is met het oog op zowel de nabije als de verre toekomst. Daarover zo meer.
Tijdens Rosalie’s rondleiding komt het gebouw tot leven. Over werkelijk alles heeft ze nagedacht. We lopen langs een woonkamer annex ontmoetingsruimte, winkeltjes, een bandhotel, residenties voor kunstenaars, een concertzaal en nog veel meer. Het nieuwe Stroomhuis moet een multifunctioneel sociaal cultureel centrum worden waarin de eerdergenoemde vrije creatieve energie de drijvende kracht is. De gemeente is bekend met het ontwerp en de plannen. “Het contact met de gemeente is goed en bovendien gemakkelijker geworden omdat N.E.P. een stichting is en daarmee formeel een rechtspersoon. Sinds de brand kom ik er maandelijks, samen met Gerrie Fiers, een van de vier bestuursleden van de stichting. Volgende week hebben we weer een gesprek de gemeente en de dag erna een afspraak met twee architecten.”
Meteen na de brand kwam Stroomhuis op de politieke agenda dankzij een motie van Volt, D66, PvdA en GroenLinks. De gemeente, als eigenaar van het pand en de grond eronder, staat achter de plannen voor nieuwbouw mede dankzij de aanspraak op verzekeringsgeld. Rosalie vat de vorderingen in een adem samen. “Er is geld, er is een plan, de gemeente en de politiek zijn mee, dus dat is mooi. Het laatste stukje, de bereidheid van Fellenoord B.V. om Stroomhuis in hun plannen in te passen, ontbreekt nog. Zij houden zich stil ondanks onze pogingen in contact met hen te komen.”
Fellenoord B.V. is het bedrijf dat is opgericht om de gebiedsontwikkeling van KnoopXL in goede banen te leiden. KnoopXL is een nieuwe wijk met woontorens die aan de noord- en zuidzijde van het station gerealiseerd gaat worden. Een gebied ter grootte van 55 hectare gaat daarvoor op de schop. In 2040 moeten er zo’n 15.000 mensen wonen tegenover 200 mensen nu. “We hebben de medewerking van Fellenoord B.V. hard nodig, want het verzekeringsgeld komt vrij als binnen drie jaar na de brand de schop in de grond gaat. Ook daarom hebben we gekozen voor de modulaire bouw van zeecontainers, want die kan meteen worden gerealiseerd. Op termijn, na tien of vijftien jaar kan een eventuele andere nieuwbouw worden ingepast in de plannen van KnoopXL.”
Nog voor de maquette voor de nieuwbouw maakte Rosalie op basis van honderden foto’s tot in de kleinste details een schitterende maquette van het oude pand. Foto’s daarvan vind je na licht zoekwerk op het web. Een aanrader. Ondertussen zet N.E.P. de activiteiten van Stroomhuis voort op verschillende locaties in de stad. N.E.P. is van belang voor de toekomst van Eindhoven. Help mee hun stem te versterken en begin alvast met het volgen van hun verrichtingen op Instagram via @nieuweindhovenspeil.
