Tekst: André Steenbergen
Robert Smit(h)
Bij het uitdelen van de benodigdheden voor het practicum in de derde klas valt het me plotseling op: een leerlinge draagt een t-shirt met daarop pontificaal de grijsgrauwe hoes van het album ‘Faith’ van The Cure.
“Nou jaaaaah, Faith!”, roep ik enthousiast tegen haar. Bevlogen doen schrikt leerlingen af. Ik weet dat, maar het is eruit voor ik het besef.
“Die LP heb ik ook! Die is gaaf!”
Licht wantrouwend kijken een paar kool omrande ogen me aan vanonder een recht afgeknipte pony. Vijftien is ze.
“Ik meen het, ik was vroeger enorm fan van The Cure. Toen ik zo oud was als jij.”
Van dat laatste heb ik meteen spijt, want ik wil haar niet het idee geven dat ze naar oude meuk luistert of dat ik als volwassene het allemaal beter weet.
“Maar nu ben ik ook nog wel fan, hoor”, voeg ik er snel aan toe.
“Ken je de plaat?”, probeer ik vervolgens.
Ze knikt: “Ik heb ‘m op vinyl, hoor.”
Ze kijkt me nu zelfverzekerd aan. En er verschijnt een grijns. Ik grijns terug. Ik merk op dat ‘Faith’ depressief is.
“Nou en? Depri is goed!”, is het gevatte antwoord.
We moet allebei lachen. En dan komt ze los. Enthousiast vertelt ze dat ze over twee weken The Cure live gaat zien op Pinkpop. Ze vervolgt met wetenswaardigheden over The Cure anno nu. Ik weet niks. Ik ben de onwetende, de persoon die onder een steen leeft als het aankomt op de stand van zaken in de (semi-)populaire entertainment business.
“Ik wist niet dat die op Pinkpop staan. Maar weet je, ik heb ze ooit ook op Pinkpop gezien! Wel lang geleden. Met destijds 50.000 new-wave types. Eh, goths zou je nu zeggen. Het was fantastisch. Je gaat het geweldig vinden. Met wie ga je?”
“Met mijn moeder.”
Ik sta paf. Destijds ging ik zékerrrr niet met mijn moeder naar Pinkpop! Maar goed, de tijden zijn veranderd en popmuziek is inmiddels (gelukkig maar) niet meer voorbehouden aan louter jeugdigen. Ik vraag me ineens af of ze een ‘new-wave’ moeder heeft. Nou ja, whatever…
“Laat je me weten wat je ervan vond? Enne, wanneer ook alweer?”
Ze noemt de Pinkpop data en ik besef dat het festival plaatsvindt in het weekend vóór aanvang van de toetsweek. Even speelt de docent in me op en wil ik zeggen dat er dan wel een goede planning moet komen voor de toetsweek. Maar ik houd me in.
Op school had ik als docent al een keer eerder met The Cure te maken gehad. Zo stond ik ooit in het lokaal van een vakcollega met onder mijn arm een stapel toets-enveloppen. De les moest nog beginnen.
“Hé jij hebt Robert Smit in je 4-Havo klas zitten”, zei ik tegen mijn collega, die tegen haar bureau geleund stond en de binnenkomende kids monsterde.
“Ik zag hem staan op de namenlijst van jouw klas.”
“Ja, klopt, wat is er met Robert Smit? Hij zit daar overigens.”
Ze knikte richting een tafeltje waarachter een doodgewoon joch net had plaatsgenomen. Hij keek, in afwachting van de les, wat vaag voor zich uit. Waar mijn collega ‘Robert Smit’ nog op z’n Nederlands met rollende ‘r’, een lange ‘o’, een sissende ‘s’ en (tweemaal) een harde ‘t’ had uitgesproken, probeerde ik het op zijn Engels.
“Robert Smith, bedoel ik. Je weet wel, die gast van The Cure!”
Ik had extra nadruk gelegd op de ‘th’ aan het eind van Smith. De ‘th’ die ik ooit had geleerd van mevrouw Heath. Niet dan zij Engels gaf; zij gaf Latijn. Maar ze was een van oorsprong Engelse dame en zij stond erop dat wij haar achternaam correct uitspraken. Braaf als we waren, spraken wij op commando klassikaal haar achternaam uit en raakten we met het puntje van onze tong de voortanden aan als we de ‘th’ uitspraken. Zij deed voor hoe dat moest. De lezer heeft nu een beeld. Wij vonden mevrouw Heath niet leuk, dat mag duidelijk zijn.
Afijn, mijn Engelse ‘outspeak’ maakte geen indruk en de toevoeging dat Smith de zanger/gitarist van The Cure was, landde ook al niet. Mijn collega keek mij glazig aan en ik besefte dat ik op het punt was aangekomen dat ik mijn eigen (voor mij lollige) observatie/associatie moest gaan toelichten. Daar had ik geen zin in en ik liet Robert Smit(h) voor wat het was.
Overigens is de kans best groot om in Nederland een Robert Smit te kennen. Smit is een veel voorkomende naam en Robert een redelijk populaire jongensnaam. Het internet vertelt ons dat de combinatie veelvuldig voorkomt, hoewel er geen officiële, openbare cijfers zijn. Wel zijn er op zakelijke platforms alleen al honderden verschillende profielen van mensen met de naam Robert Smit actief. In het Verenigd Koninkrijk daarentegen houden ze het beter bij en blijken er 3.386 (!) volwassenen exact Robert Smith te heten. Aangezien ‘Smith’ de meest voorkomende achternaam van het land is, is dit één van de populairste combinaties voor mannen. Nogal gewoontjes dus, deze combi. Inmiddels kunnen we dat van die ene Robert Smith niet meer zeggen; hij is verre van gewoon. Sterker nog, hij is, met zijn markante verschijning, wereldberoemd en wordt door jong en oud op handen gedragen.
De dagen na het gesprekje met de jonge Cure-fan denk ik na over Pinkpop en mijn eigen ‘semi-vleermuis’ verleden. Ik kijk in het betreffende weekend zelfs op tv naar het twee uur durende Pinkpop 2026 concert. Ik weet niet of ik het goed vind, maar doet dat er wat toe?
De dag erna slaag ik erin om in een oud fotoboek vier foto’s op te duiken. ‘Pinkpop 1986’, staat ernaast geschreven. Een toegangsticket van 35 gulden zit er ook bij. Op één van die foto’s zit ik op het gras. Zonnebril op en gekleed in een zwarte, tot bovenaan dichtgeknoopte blouse. Het was bloedheet, maar die blouse bleef dicht weet ik nog. Mijn kuif wordt omhooggehouden door zeep. Ik zal wel puntschoenen hebben gedragen, maar dat is op de foto niet te zien. Op twee foto’s staat een menigte mensen met in de verte een paar kleine poppetjes op een podium. Wie dat zijn is onduidelijk, maar The Cure is het zeker niet, want die heb ik met gevaar voor eigen leven (‘Roskilde’ moest nog plaatsvinden!) van dichtbij gezien. Van het concert weet ik helemaal niets meer, behalve dat de duisternis inviel, de blauwe lichtshow stemmig was en dat het vijftal heren Cure, stijlvol gekleed en met hoog getoupeerde, zwarte kapsels, hun ding deed. Het publiek stak massaal het afval in de fik. De gloed van vuurtjes en de verstikkende rook van verbrand plastic droegen bij aan de sfeer.
Op de vierde foto zitten we met zijn zessen op een kleed naast een tentje. Wij zijn van Generatie-X; vijf knullen en één meisje. We hebben allemaal onze haren omhoog staan. Ook van het verblijf op de provisorische camping herinner ik me niets, behalve dat we naast een manege stonden en het er sterk naar paarden rook.
’s Nachts, braaf zij aan zij liggend in onze slaapzakken, hield het meisje uit genegenheid mijn hand een poosje vast. Ze was niet mijn vriendinnetje. De anderen hebben er niets van gemerkt. Bij die voorzichtige, nachtelijke hand is het ook gebleven trouwens.
‘The Cure heeft Pinkpop van de ondergang gered’, kopten destijds de kranten. Het in populariteit gedaalde festival stond in één klap weer op de kaart met de ‘1986-New-Wave’ variant. Een uitverkocht festivalveld met daarop 50.000 in het zwart geklede post-punkers. De editie staat bekend als legendarisch. En ik was erbij, maar ik weet niks meer. Of iets legendarisch is, wordt door anderen bepaald, blijkt hier.
Tegenwoordig redt The Cure wel meer dan alleen Pinkpop. The Cure redt zielen. Door eigenzinnige bands als The Cure, voelen oude (Gen-X), én jonge fans (Gen-Z) verbondenheid in de duistere, maar bovenal melancholische sfeer die Robert Smith en de zijnen weten neer te zetten. Er zit schoonheid in de donkere kameraadschap: blijf trouw aan jezelf in plaats van de massa te volgen. Dat kan zelfs voor een goth het ware recept voor geluk zijn!
Als het schoolseizoen er bijna op zit, kijk ik de laatste toetsen na. De derde klas zit er ook bij. Onderaan haar toets staat het: “Sorry meneer, ik heb niet goed kunnen leren, maar heb wel The Cure live gezien op Pinkpop.” Er staat een smiley achter getekend. Het raakt me.
“Ik veertig jaar geleden ook”, schrijf ik eronder.
(ze had overigens een dikke voldoende)
